×

Lektyna – jadalny wróg?

Lektyna – jadalny wróg?

Czym są lektyny ?  – to rodzaj białka występującego w wielu produktach spożywczych, ale szczególnie eksponowany w ziarnach i fasolach – są obwiniane za różnorodne problemy zdrowotne, od problemów trawiennych i podrażnień skóry po chroniczne zmęczenie i stan zapalny. Matka natura z różnych powodów umieściła w ziarnach zbóż , nasionach, roślinach strączkowych i orzechach substancje anty-żywieniowe i toksyny. Substancje hamujące aktywność enzymów rozkładających białka, saponiny, lektyny, szczawiany, salicylany, fitoestrogeny i toksyny. Substancje te chronią gatunek przed wyginięciem i stanowią ochronę przed drapieżnikami. Lektyny wchodzą w skład komórek roślin i zwierząt, i siłą rzeczy znajdują się w naszym pożywieniu. Czy w odniesieniu do ludzkiego zdrowia lektyny są tak szkodliwe? Niekoniecznie, ale problem jet bardzo skomplikowany.

Najbardziej znaną lektyną pokarmową jest występujący w ziarnach wielu zbóż gluten. Niekiedy lektyny wpływają negatywnie na limfocyty, czyli komórki układu immunologicznego. Efektem jest wówczas spadek odporności i skłonność do rozmaitych infekcji, stanów zapalnych czy alergii. Lektyny mogą powodować ból żołądkowo-jelitowy, taki jak nudności, biegunka i wzdęcia mogą osłabić delikatną wyściółkę jelita, wyzwalając nieszczelny zespół jelit, ogólnoustrojowe zapalenie i reakcje autoimmunologiczne lub alergiczne.

Nie można stwierdzić, że lektyny są toksyczne niewątpliwie jednak są osoby wrażliwe na nie.   Niektórzy ludzie mogą urodzić się z genetyczną predyspozycją do wrażliwości na lektynę.

Niemal 95% lektyn jest usuwanych z organizmu wraz z kałem bez szkód dla organizmu. Jednak te, które w nim zostają dostają się do krwi, a tam mogą niszczyć płytki i inne elementy krwi oraz czerwone krwinki. Następnie lektyny docierają wraz z krwią do każdego organu, a to stwarza im dogodne warunki do rozwoju przeróżnych chorób. Wśród nich wymienia się cukrzycę, stany zapalne nerek, nadczynność tarczycy, powstawanie nowotworów, zaburzenia pracy mózgu i choroby psychiczne, a także astmę i alergie. Na lektyny powinny szczególnie uważać osoby, które borykają się z atopią. W ich organizmie może dojść do uwolnienia mediatorów zapalenia z komórek tucznych i bazofilów (rodzaj białych krwinek). Efektem tego może być wystąpienie kataru, kaszlu, napadu astmy czy też obrzęk krtani. Wśród najgorszych sprawców tych kłopotów jest aglutynina z kiełków pszenicy.

Ponieważ nie trawimy lektyn, często produkujemy przeciwciała przeciwko nim. Niemal każdy ma przeciwciała przeciwko niektórym dietetycznym lektynom w swoim ciele. Oznacza to, że nasze odpowiedzi są różne.  Spożywanie lektyn może powodować wzdęcia. Spożywanie roślin strączkowych i ziaren w ich surowej postaci może nawet powodować mdłości, biegunkę i wymioty.

Jeśli u danej osoby występują problemy z trawieniem (takie jak zespół nadwrażliwości jelita grubego), lub zdiagnozowano  chorobę autoimmunologiczną (taką jak np. reumatoidalne zapalenie stawów ), można usunąć dietę bogatą w lektynę. Przed podjęciem decyzji proponujemy jednak wykonanie diagnostyki KTT celem zdiagnozowania problemu z lektynami. Test pokarmowy KTT jest w stanie dokładnie określić czy organizm boryka się z problemem lektyn i czy wpływają one negatywnie na nasz organizm. Wskaże także jaki produkt pokarmowy który zawiera lektyny wpływa na nasz układ pokarmowy inwazyjnie. Dzięki temu będzie można zastosować skrojoną na miarę dietę oraz dodatkowo terapiami impulsowymi KTT pobudzić organizm do przyswajania lektyn. Osobom nietolerującym lektyny stosujemy terapie odczulające.

Produkty bogate w lektyny

Produktów bogatych w lektyny najlepiej unikać. Nie ma możliwości wyeliminowania wszystkich produktów z lektynami, dlatego warto zrezygnować z tych, które są mogą sprawiać najwięcej kłopotów w naszym organizmie.

Są to:

– kukurydza

– mięso ze zwierząt karmionych kukurydzą

– białko mleka

– orzeszki ziemne, orzechy nerkowca

– niesfermentowane produkty sojowe

Warzywa bogate w lektyny, które warto jeść sporadycznie

Jeśli chcemy jeść  trzeba je dobrze ugotować zawartość lektyny się zmniejsza, te pokarmy to:

– rośliny strączkowe

– ziarna

– owoce i warzywa (zwłaszcza pomidory, ziemniaki, papryka)

Nie wszystkie rośliny strączkowe są tak samo bogate w lektyny. Poziom lektyny od umiarkowanego do niskiego mają nasiona ryżu i czarnej fasoli. Wśród najmniej szkodliwych są polskie odmiany grochu, fasolki szparagowej i soczewicy.

Bezpieczne lektyny

–  szparagi

– czosnek

– seler

-grzyby

-cebula

– warzywne bulwy takie jak gotowane słodkie ziemniaki

– liściaste zielone warzywa

-warzywa kapustne, takie jak brokuły, kalafior i kapusta brukselska

– awokado (awokado zawiera dużo lektyn, ale są to lektyny bezpieczne i zdrowe.

– oliwki i prawdziwa oliwa z oliwek extra virgin

Niektórzy eksperci wysuwają hipotezę, że to nie przypadek, że główne alergeny, najczęściej uczulające zawierają także jedne z najwyższych ilości lektyn (w tym: nabiał, jaja, pszenica, soja, orzeszki ziemne, orzechy, ryby, skorupiaki).
Znaczna część spożywanych przez nas wraz z pokarmem lektyn nie stanowi zagrożenia dla naszego zdrowia. Niektóre lektyny obecne w pokarmie mogą chronić przed niektórymi chorobami nowotworowymi wykazując np. działanie cytotoksyczne (przeciwnowotworowe).

Jeśli spożywa się dietę z dużą ilością pokarmów bogatych w lektynę, a występują złożone, przytoczone powyżej problemy zdrowotne należy zmniejszyć jej ilość poprzez namoczenie, fermentację, kiełkowanie i / lub gotowanie.

Dla osób borykających się z problemami skórnymi lub jelitowymi lepiej wyeliminować produkty, które bogate są w niebezpieczne dla zdrowia lektyny.